Hoe het empathisch vermogen bij ADHD in relaties een valkuil wordt

Hoe empatisch ben jij en heb je er baat bij of last van?

Bijna alle mensen die ik ken met ADHD of ADD zijn ontzettend gevoelig voor sferen in groepen of ruimtes en emoties van andere mensen. Als ik voor mezelf spreek lijkt het soms wel of ik deze emoties kan overnemen van de ander. Dit gebeurt vaak geheel onbewust. Het is fijn voor je gesprekspartner als jij je hierdoor goed kunt inleven in zijn situatie of met de ander kunt meeleven/ meevoelen. En soms is het ook de trigger tot overprikkeling. Dan zit je er helemaal niet op te wachten om de emoties van de ander zo heftig te ervaren. 

Ik kan er zelf goed mee omgaan tijdens mijn werk als coach. Ik bewaar gevoelsmatig een gepaste, emotionele afstand. In mijn privéleven daarentegen lukt het me nog niet zo goed. Dan merk ik dat de stemming van mijn partner of kinderen onmiddelijk invloed heeft op mijn eigen stemming. Dan kan ik bijvoorbeeld van een neutrale stemming naar onrustig gaan of van vrolijk naar chagerijnig. Ik heb me vaak afgevraagd wat er met mij aan de hand was, omdat mijn stemmingen wel meerdere keren per dag wisselden. Nu wil ik de stemmingswisseling niet helemaal afschuiven op mijn empathisch vermogen en ik geloof wel dat het er voor een groot deel mee te maken heeft. De eigenschap om anderen genoegen te doen werkt versterkend. Vaak hebben mensen met ADHD of ADD de typische eigenschap dat ze het belangrijk vinden dat de ander zich goed voelt of het goed heeft. Bij sommige gaat dit zelfs ten koste van hun eigen belang. Hier kan dan een intern conflict uit voortkomen. Dus pas op als je dit bij jezelf opmerkt! Als je dit zou bekijken vanuit de theorie, dan neem ik het model van de Drama Driehoek als voorbeeld. Binnen relaties kan de Drama Driehoek een rol spelen. Als je verstrikt bent geraakt in de driehoek, houd je (samen) ongezonde en ongelijkwaardige dynamieken in stand. Er zijn drie rollen binnen de Drama Driehoek te weten: De Redder, Het Slachtoffer en De Aanklager

  • De redder denkt dat hij de ander kan helpen of veranderen door oplossingen en adviezen aan te dragen voor diens probleem.
  • De aanklager stoort zich aan de gedragingen van de ander en neemt een soort van kritische ouderrol op zich. Deze rol vertelt de ander hoe het wel of niet moet.
  • Het slachtoffer legt de verantwoordelijkheid buiten zichzelf. Het overkomt je nu eenmaal en je hebt niet het idee dat je het zelf kunt veranderen. Je geeft anderen of de wereld de schuld van jouw problematiek.

Als je dit gedrag herkent bij jezelf, vraag je je natuurlijk af: hoe kom ik uit deze Drama Driehoek? Dit is nog niet gemakkelijk om alleen te doen en is professionele hulp (bijvoorbeeld coaching) gewenst. Je hebt al heel wat gewonnen als je je bewust bent van deze dynamieken binnen je relatie met partner, kind, collega etc. 

Om terug te komen op het (onbewust) overnemen van emoties en sferen wil ik je de volgende oefeningen aanraden.
Deze oefening werkt overigens ook erg goed bij kinderen!

Twee oefeningen om negativiteit buiten te houden

Oefening: begin van de dag

Stap 1) Haal drie keer diep adem. Adem in door je neus en uit door je mond.

Stap 2) Wees je bewust van je lichaam en observeer, zonder te oordelen, wat je op dit moment denkt en voelt.

Stap 3) Visualiseer een denkbeeldig scherm van licht, bloemenkrans, eierschaal of wat voor jouw werkt om jezelf heen. 
En zeg tegen jezelf dat je hiermee alle negativiteit buiten houdt en dat je het positieve doorlaat.

Oefening: einde van de dag

Stap 1) Haal drie keer diep adem. Adem in door je neus en uit door je mond.

Stap 2) Wees je bewust van je lichaam en observeer, zonder te oordelen, wat je op dit moment denkt en voelt.

Stap 3) Visualiseer dat alle negatieve emoties of balast wat je niet mee wilt dragen de grond instroomt. Dit kan bijvoorbeeld via je voeten de aarde ingaan via de adem in de lucht verwijnen. 

Succes!